Muzeum Niepodległości w Warszawie serdecznie zaprasza w czwartek 15 stycznia 2026 roku o godzinie 16.00 do swojej głównej siedziby na wernisaż wystawy fotografii Roberta Wilczyńskiego „Lata dwudzieste”.

Uprzejmie  prosimy o potwierdzenie obecności na wernisażu do środy 14 stycznia 2026 roku na maila: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Joanna Kinowska napisała: „Stare widoki miast porywają. Jak wyglądały witryny? Jak chodzili ubrani ludzie? Czym jeździli, jak wyglądali? Mnóstwo pytań i wzruszeń. Obce miasta, własne miasta. Nakładanie wspomnień. Przecież znamy te ulice. One dziś wyglądają podobnie. Nie zmieniły się tak całkiem i zupełnie, prawda?

Robert Wilczyński przenosi nas w czasie. Sto lat do tyłu. Lata dwudzieste! Te magiczne, nostalgiczne, te roztańczone, rozbawione lata. Jego wehikuł jest oparty o motyw znany nam bardzo dobrze. Ile razy widzieliśmy zestawienia - tak było a tak jest? Przed i po? Stare i nowe. Ale w obrazach Wilczyńskiego jest tak nieprawdopodobna ułuda bycia w dwóch czasach jednocześnie. Teraz i wtedy. Przeplatają się te kadry. Szukamy modelu, wzoru - którędy przebiega granica? Gdzie się kończy „wtedy" a zaczyna „teraz"?

Patrzymy na Warszawę, Radom, Kraków, Lublin, Łódź, i inne miejscowości... Na życie codzienne w nowej Polsce. Niektóre ulice rozpoznajemy, wiemy jakie są dzisiaj. Może poznamy linię tramwajową, albo przystanek. Oprócz nowych napisów, współczesnej architektury czy środków transportu - to jednak ubiór ludzi współczesnych robi największe wrażenie. Jakbyśmy się mijali z nimi na przejściu. Jakbyśmy wchodzili w nie swój czas.

Robert Wilczyński opracował swoją autorską metodę na wykonanie tych obrazów. Posiłkując się zdjęciami pochodzącymi z Narodowego Archiwum Cyfrowego wykonuje wielokrotną ekspozycję. Przeważnie staje w tych samych miejscach, w których stali fotografowie sto lat temu. A potem...daje się ponieść. Czasem to dzisiejszy samochód zamknie kompozycję, czasem współczesna piłka do siatkówki najlepiej dopełni przenosiny w czasie.

Dopytywałam, jak to zrobił. Które elementy są „nasze", a które „ich". Korciło obejrzeć oryginały. Porównać czy nie oszukuje. Czy tam na pewno była trawa? Czy ten chodnik biegł wtedy tamtędy? A ta twarz, taka nie nazbyt współczesna? A możliwe, żeby kobieta nosiła taką fryzurę? A w końcu przestałam pytać. Dałam się ponieść tej wizji, tej szansie spojrzenia na raz - na dwa czasy w tym samym miejscu. Może będzie nam towarzyszyć w tym nostalgia - jak to minęło, gdzie są ci ludzie. Może wybierzemy bardziej historyczno-urbanistyczne podejście - tam stało, tam było. Albo i przytrafi się trochę lekkości i żartu - wszędzie te sklepy i reklamy się wcisną. A może znajdziecie tam jeszcze coś innego? A gdy będziecie znowu w tych sfotografowanych miejscach, zobaczycie coś więcej”.

Robert Wilczyński (ur. 1972 w Kłodzku) - fotograf i fotoreporter. Członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Autor projektów długoterminowych, szczególnie o wymiarze historyczno-społecznym. Jego prace były prezentowane na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz za granicą (m.in. w Nowym Jorku, Paryżu i Barcelonie). Do jednej z najważniejszych należała „Miasto żywych / Miasto umarłych” zorganizowana na obchody 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim w Parlamencie Europejskim w Brukseli (2023). Finalista konkursu  „Wystaw się w CSW Toruń” (2025) za serie: „Codex Naturae” oraz „Monar – Światło w Cieniu”. Drugi projekt miał swoją premierę w Galerii Nierzeczywistej w Rzeszowie pod koniec 2025 roku. Równolegle do działalności artystycznej współpracuje z agencjami reklamowymi, wydawnictwami oraz instytucjami kultury, m.in: Muzeum Getta Warszawskiego, Muzeum Niepodległości. Projekt „W Promieniach Dwudziestolecia" powstał w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 

Wystawa fotografii Roberta Wilczyńskiego „Lata dwudzieste” będzie dostępna dla zwiedzających do końca kwietnia 2026 roku.